Veiligheidsbewustzijn op de bouwplaats verhogen

Op vrijwel elke bouwplaats zijn de regels op orde. Er is een V&G-plan, er zijn toolboxen, er wordt een LMRA gevraagd en de persoonlijke beschermingsmiddelen liggen klaar. Toch gaat het mis, en zelden omdat iemand de regel niet kende.

Het gaat mis omdat de veilige route op dat moment de omslachtige route was. Omdat de collega het ook zo doet. Omdat het maar even duurt. Omdat er tijdsdruk is en niemand aanspreekt.

Dat is geen kennisprobleem en dus ook niet met kennis op te lossen. Wat er verandert als er dagelijks iemand rondloopt die kijkt, vraagt en het gesprek aangaat, is de norm: wat hier gewoon is om te doen.

Begin niet met maatregelen maar met een beeld. Bruikbare bronnen die u vaak al hebt:

• meldingen van onveilige situaties en bijna-incidenten

• de ingevulde LMRA's

• waarnemingen en dagrapportages van het toezicht op de bouwplaats

• de observaties van uitvoerders en leidinggevenden

Zoek daarin niet naar het aantal maar naar het patroon: welke situatie komt steeds terug, op welke plek, bij welk soort werk en op welk moment van de dag. Eén losse melding is ruis. Dezelfde melding vijftien keer is een ontwerpfout in de werkwijze.

TSA Safety Services maakt van waarnemingen, dagrapportages en LMRA's een veiligheidstrendanalyse die precies dat zichtbaar maakt, en die bruikbaar is in uw RI&E.

Als uit stap 1 blijkt dat een bepaalde stap stelselmatig wordt overgeslagen, is dat zelden onwil. Meestal is de veilige werkwijze op dat punt te omslachtig.

Kijk dan eerst naar de werkwijze en pas daarna naar het gedrag. Een steiger die te ver weg staat, een sleutel die bij de uitvoerder ligt, een formulier dat alleen binnen in te vullen is: dat zijn ontwerpkeuzes, en die zijn makkelijker te veranderen dan een gewoonte.

Dit is het scharnierpunt. Een veiligheidscoach op de bouwplaats is geen controleur en geen extra laag toezicht, maar een partner op de bouwplaats: iemand die luistert, observeert, het gesprek aangaat en de verbinder is met het bedrijfsmanagement.

Het onderscheidende zit in de benadering. De veiligheidscoach wijst niet alleen op wat beter kan, maar toont juist ook waardering voor wat al goed gaat. Door op een positieve manier bewustwording te creëren, groeit de veiligheidscultuur van binnenuit. En dat is precies wat er nodig is: veilige bouwplaatsen en betrokken mensen die daar samen voor zorgen.

De Veiligheidscoach Bouw van TSA is dagelijks op de bouwlocatie aanwezig en richt zich op:

• observeren en signaleren van onveilige situaties

• aanspreken en begeleiden van medewerkers op een positieve en respectvolle manier

• bevorderen van veiligheidsbewustzijn via start-werkgesprekken, toolboxen en evaluaties

• verbinding leggen tussen werkvloer en management, en knelpunten bespreekbaar maken

• coachen van leidinggevenden in hun rol

Veiligheidsgedrag zakt door de organisatie heen zoals het van boven wordt voorgedaan. Als een uitvoerder langsloopt bij een onveilige situatie zonder iets te zeggen, is dat een duidelijker signaal dan elke toolbox.

Daarom coacht de veiligheidscoach ook de leidinggevenden. Niet met een cursus maar in de situatie zelf: hoe spreekt u iemand aan zonder dat het een confrontatie wordt, en hoe reageert u als iemand een melding doet.

Die laatste is doorslaggevend. Wie een melding doet en er niets over terughoort, meldt de volgende keer niet meer.

Aanspreken werkt pas als het geen straf is. Twee dingen helpen daarbij:

• Begin met wat goed gaat. Waardering uitspreken voor veilig gedrag maakt het gesprek over onveilig gedrag daarna mogelijk.

• Laat het ook omhoog werken. Als de werkvloer de leiding kan aanspreken op tijdsdruk of op een onwerkbare planning, is de cultuur echt veranderd. Tot die tijd is het handhaving met een vriendelijker gezicht.

Veiligheid is een cyclisch proces. Door signalen en ervaringen systematisch te verzamelen en te analyseren ontstaan inzichten in risico's en patronen, en die leiden tot gerichte acties en aanpassingen in de werkwijze.

Herhaal daarom stap 1 na een paar maanden en vergelijk. Let daarbij op iets contra-intuïtiefs: een stijgin van het aantal meldingen is in het begin vaak goed nieuws. Het betekent meestal niet dat het onveiliger is geworden, maar dat mensen zijn gaan melden. Beoordeel de eerste periode dus niet op het aantal meldingen maar op de aard ervan.

• De campagne zonder aanwezigheid. Posters en een kickoff, en daarna gaat iedereen weer over tot de orde van de dag.

• Alleen handhaven. Dat levert gehoorzaamheid op zolang er iemand kijkt, en niet daarna.

• Meten zonder terugkoppelen. Meldingen verzamelen en er niets zichtbaar mee doen is de snelste manier om het melden te laten stoppen.

• De coach als controleur inzetten. Zodra de coach rapporteert wie wat fout deed, is de vertrouwensrol weg en krijgt u alleen nog te horen wat u wilt horen.

• Geen tijd vrijmaken. Start-werkgesprekken en toolboxen kosten tijd. Staat die tijd niet in de planning, dan vervallen ze als eerste.

TSA Safety Services levert al ruim 30 jaar veiligheidsfunctionarissen bij risicovolle werkzaamheden, met meer dan 200 gekwalificeerde medewerkers en zes vestigingen in Nederland. Bouw en infra is een van de sectoren waarin wij actief zijn; zie onze sectorpagina bouw en infra.

Voor dit onderwerp gaat het meestal om de Veiligheidscoach Bouw, eventueel gecombineerd met een operationeel veiligheidskundige voor het algemene toezicht op de uitvoering. Het volledige overzicht van de functies staat op onze pagina over veiligheidstoezicht.

Wij zijn ISO 9001, NEN 4400-1 en VCA Petrochemie gecertificeerd en 24/7 bereikbaar.

Wilt u weten wat er op uw bouwplaats nodig is? Vraag een offerte aan en geef daarbij door om welke locatie het gaat, wat voor werkzaamheden er plaatsvinden, in welke periode en om hoeveel diensten het gaat.